Młodzież epoki lodowej dojrzewała tak, jak współcześni młodzi ludzie

19 września 2024, 12:37

Żyjący 25 tysięcy lat temu ludzie epoki lodowej dojrzewali w tym samym czasie, co ludzie współcześni. Na łamach Journal of Human Evolution opublikowano badania nad dojrzewaniem młodzieży z plejstocenu. Naukowcy, na podstawie 13 szkieletów osób zmarłych w wieku 10–20 lat, zidentyfikowali typowe markery poszczególnych etapów dojrzewania. Mogliśmy określić takie wydarzenia, jak miesiączkowanie czy mutacja głosu, mówi paleoantropolog April Nowell z University of Victoria.



Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Zmodyfikowana genetycznie skóra zwalcza bakterie

10 stycznia 2007, 11:16

Naukowcy amerykańscy stworzyli odporną na bakterie skórę. Uważa się, że pewnego dnia uratuje ona życie wielu poparzonym osobom. Po dodaniu do kultury tkankowej genetycznie zmodyfikowane komórki skóry zabijają więcej bakterii niż zwykłe komórki skóry.


Gen choroby marmurowych kości

11 lipca 2008, 09:18

Grupa włoskich naukowców z Narodowego Komitetu Badań w Mediolanie zidentyfikowała gen związany z osteopetrozą, zwaną inaczej chorobą Albersa-Schönberga lub chorobą marmurowych kości. Jest to bardzo rzadka choroba genetyczna kośćca, która dotyka jednego na 100 tys. dzieci (American Journal of Human Genetics).


Odkryto gen męskiej niepłodności

1 października 2010, 14:59

Badacze z Instytutu Pasteura i Uniwersyteckiego College'u Londyńskiego zidentyfikowali gen, którego defektami można wyjaśnić niewielki odsetek przypadków męskiej niepłodności o nieznanej dotąd przyczynie. Mutacje, które opisano na łamach pisma American Journal of Human Genetics, dotyczą genu NR5A1.


Asteroidy na celowniku NASA

12 września 2013, 13:14

NASA zawęziła do 3 liczbę potencjalnych asteroid do przechwycenia. Podczas konferencji w San Diego przedstawiciele agencji poinformowali, że asteroida, która zostanie przechwycona, będzie miała od 7 do 10 metrów średnicy


Najstarszy dowód na ręczność

21 października 2016, 09:58

W zapisie kopalnym wykryto pierwszy dowód na występowanie dominującej ręki u przedneandertalczyka. W przednich zębach ze skamieniałej szczęki Homo habilis (człowieka zręcznego) sprzed 1,8 mln lat wykryto bowiem nacięcia o charakterystycznym układzie.


Zdobyli bezpośredni dowód na rolę kobiet w tworzeniu drogich średniowiecznych manuskryptów

10 stycznia 2019, 12:02

W kamieniu nazębnym z żuchwy kobiety żyjącej w średniowieczu zachowały się drobinki ultramaryny, drogiego pigmentu uzyskiwanego z lazurytu (lapis lazuli). To oznacza, że nie tylko mnisi, ale i mniszki zajmowały się przepisywaniem luksusowych iluminowanych manuskryptów. Udało się do tego dojść, bo ktoś kiedyś oblizywał pędzelek...


Patrzenie na głęboką czerwień przez zaledwie 3 min dziennie może znacząco poprawić wzrok

30 czerwca 2020, 12:23

Wpatrywanie się przez 3 minuty dziennie w głęboką czerwień może znacząco poprawić wzrok - twierdzą naukowcy z Uniwersyteckiego College'u Londyńskiego (UCL). Zespół, którego wyniki ukazały się w Journals of Gerontology, uważa, że odkrycie to może sygnalizować erę domowych terapii okulistycznych, pomagających milionom ludzi z naturalnie pogarszającym się wzrokiem.


Ludzie również skorzystają z tomografii komputerowej ciemnego pola?

9 marca 2022, 09:30

Niemieccy naukowcy stworzyli urządzenie, które daje nadzieję na wykorzystanie tzw. tomografii komputerowej (CT) ciemnego pola w klinicznych zastosowaniach u ludzi. Jeśli udałoby się wykorzystać ciemne pole w diagnostyce, skany CT dostarczałyby znacznie bardziej szczegółowych informacji niż obecnie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk